Domingo, 18/8/2019 | : : UTC+0
Mjeksia Islame
Mjeksia Islame

Trajtimet e tjera kundër shqetësimit dhe pikëllimi

Trajtimet e tjera kundër shqetësimit dhe pikëllimi
pika
Individi duhet ta dijë patjetër që shqetësimi, pikëllimi, depresioni dhe hutimi as nuk e shërojnë dhembjen, as nuk ndihmojnë për të kompensuar humbjet. Përkundrazi, në vend të kësaj, përpos përkeqësimit të tyre, ato janë pjesë të vetë sëmundjes. Ilaçi i vërtetë kundër këtyre shqetësimeve ndodhet në durim dhe në lënien e të gjitha përgjegjësive në dorë të Zotit të gjithëfuqishëm. Kjo duhet për shkak se Ai duhet të lutet përzemërsisht dhe për t’iu afruar bekimit, mëshirës dhe udhëzimeve të Tij. All-llahu ka premtuar se do t’iu dhurojë këto bekime të gjithë atyre besimtarëve që janë të durueshëm. Ripërsëritja e gabimeve në këtë rast është shumë më e dëmshme sesa shoku fillestar. Shqetësimi, depresioni dhe pikëllimi tek individi shkaktojnë një ndjenjë gëzimi smirëzi të armiqve, dhembjen e miqve, e kënaqin shejtanin personal të individit, e degradojnë dhuratën e tij, i kufizojnë arritjet e tij dhe e dobësojnë shpirtin e tij. Për kontrast, kur individi ka arritur sukses të jetë i durueshëm dhe mendon thellë lidhur me ngjarjen, ndërsa vullneti i All-llahut është mbi të gjitha, ai do të jetë në gjendje ta dëbojë shejtanin e vet, t’i eleminojë lajkat dhe pakënaqësitë e veta, dhe t’i zvogëlojë shqetësimet e veta. Ndërkohë, vullneti i individit e kënaq Zotin e tij, i ngushëllon ata që merakosen për të, i kënaq zemrat e miqve dhe e shqetëson armikun e tij. Ballafaqimi i individit me telashet dhe tolerimi i saj me trimëri dhe durim, do të bëjë që ai të jetë në gjendje t’i ngushëllojë miqtë e vet para se ata të arrijnë t’i japin mbështetje. Ky është akt i tolerancës së vërtetë dhe forma më e lartë e përsosurisë. Prandaj nuk është as depresion, as dëshpërim, shpirtngushëtsi, vajtim i zëshëm, qortim i fesë së ndokujt ose ndryshim i panevojshëm i ngjarjeve që do të pasojnë.
Ilaçi i dytë për shqetësimin, pikëllimin, depresionin dhe hutinë është që individi duhet ta dijë se zbatimi i durimit dhe përsiatja për urtësinë që vjen pas ngjarjes (ihtisab) është bekim që do të sjellë vazhdimisht fryte pafundësisht të gëzueshme, nderime dhe kënaqësi, të cilat, krahasuar me perspektivën kalimtare dhe të kufizuar të emocioneve mallëngjyese, lidhen me mospërjetimin e telasheve, me mospësimin e humbjeve ose me zvogëlimin gradual të prirjeve të individit në këtë botë. Në këtë rast, gjëja më e vlershme për besimtarin është të dijë që All-llahu i gjithëfuqishëm do ta shpërblejë me vendqëndrimin e atyre që shprehin falënderimet, por këtë do ta bëjë kur besimtari bëhet i durueshëm dhe shpreh falënderimet e veta (el-hamd) ndaj Zotit për të gjitha ato që i ndodhin, i njohur me emrin bejtul-hamdi, që është i rezervuar për robtë e vërtetë – banorë të Xhennetit. Në këtë kuptim, individi do të duhej ta vlerësonte shpërblimin dhe të mendonte cila është telashe (fatkeqësi) dhe humbje më e madhe: kalimtarja apo e përhershmja? A do të hiqte dorë më me qejf nga ajo që ai nuk ka fuqi ta mbajë, apo ta humbasë atë që, përndryshe, nuk mund ta ketë? Gjithsesi, humbja e shtëpisë së falënderimit në Xhennet është humbje më e madhe.
Imam Tirmidhi ka treguar se i Dërguari i All-llahut , s.a.v.s., ka thënë: “Në Ditën e dhënies së llogarive, njerëzit do të dëshironin që lëkura e tyre në këtë botë të ishte e prerë me gërshërë, një thërrime dikur, në krahasim me bekimet e mëdha dhe lavdërimin për ata që i kanë vuajtur dhe i kanë përballuar me durim dhe falënderim të gjitha telashet e veta në këtë botë”.184 Në këtë pikëpamje, njëri nga paraardhësit tanë ka thënë: “Sikur në këtë botë mos do të kishte sprova dhe vuajtje, do të hynim në Xhennet si të varfër”.
Një ilaç tjetër për këtë sëmundje është që të ngushëllohet zemra e individit me shpresë dhe në pritje të kompensimit të sigurt të vuajtjeve të besimtarit me diçka më të mirë nga All-llahu i gjithëfuqishëm. Në të vërtetë çdo vuajtje në këtë botë është e kompensueshme, përveç humbjes së lidhjes së individit me All-llahun e gjithëfuqishëm. Një ilaç tjetër është fakti i padyshimtë se besimtari e di që nuk ka mundur të evitohet fatkeqësia që i ka ndodhur atij. Pra, nëse ai është i kënaqur, atëherë forca e kënaqësive është shpërblim i tij, por nëse ai është i shqetësuar, atëherë rrotët e pakënaqësisë janë grykë e rrezikshme e humbjes së tij.
Në këtë kuptim, individit i është lënë të zgjedhë ndërmjet fatit të mirë apo të keq. Nëse telashja e tij e zemëron tepër, ia nxit mërinë, pakënaqësinë dhe mosfalënderimin, emri i tij do të shkruhet në listën e personave të humbjes dhe të destruksionit. Nëse telashet e tij shkaktojnë shqetësim, depresion dhe mosinteresim për detyrat e tij të vazhdueshme, si atyre shpirtërore ashtu edhe fetare, ose nëse ato bëjnë që ai të shkelë aty ku nuk duhet, në zona të ndaluara, emri i tij do të shkruhet në listën e njerëzve të pakujdesshëm dhe indiferentë. Nëse telashet e tij e detyrojnë që të ankohet dhe të jetë i padurueshëm, emri i tij do të shkruhet në listën e njerëzve fatkqij e të mashtruar. Nëse telashet e individit e kundërshtojnë vullnetin e All-llahut, ai ose ka trokitur në derën e ateizmit (kufr), ose është futur në rrugën e rebelimit dhe të dezertimit. Nga ana tjetër, nëse besimi i njeriut shpie drejt ballafaqimit me telashet dhe durimin, dhe nëse ajo shkakton kënaqësi me vullnetin e All-llahut, atëherë emri i tij do të shkruhet në listën e njerëzve të bekuar dhe të kënaqur. Por, nëse telashet e detyrojnë të bëhet edhe më falënderues ndaj Zotit të vet, atëherë emri i tij do të shkruhet në listën e njerëzve që falënderojnë. Nëse telashet ia rrisin dëshirën dhe dashurinë e zjarrtë për ta takuar Zotin e vet, atëherë emri i tij do të shkruhet në listën e njerëzve të sinqertë, të cilët vërtet e duan Zotin.
Lidhur me këtë temë, në Mesnud-in e imam Ahmedit dhe në Sunen e imam Tirmidhiut, e gjemë të shënuar hadithin e transmetuar nga Mahmud bin ‘Ubejde, se i Dërguari i All-llahut , s.a.v.s., ka thënë: “Kur All-llahu i do disa njerëz, Ai i sprovon. Fatmirët janë të lumtur dhe të kënaqur me Zotin e tyre, kurse fatkeqët janë të hidhëruar dhe të zemëruar”.185
Sekreti dhe natyra qëndrojnë mbi bazë të marrëveshjes pa kushte dhe mbi bazë të harmonisë së individit me vullnetin e tij. Pra, nëse dikush nuk është i kënaqur dhe ankohet, hidhërohet ose zemërohet në vetvete me personin për të cilin thotë se e do, ai me siguri nuk e do atë person. Ai dëshiron që në njëfarë mënyre ta kënaqë personin që e do, duke u paraqitur vetë si person që meriton qortim, dhe në këtë mënyrë bëhet dëshmitari kryesor i dyfytyrësisë dhe i gënjeshtrës së vet. Lidhur me këtë temë, Ebu Derda’ , r.a., ka thënë: “Kur All-llahu vendos për diçka, Ai dëshiron që krijesa e vet ta miratojë atë vendim”. Në kohën kur ishte sëmurë, Imran bin Hasuni e kishte zakon të thoshte: “Ajo që unë e dua më së shumti është ajo që Ai e do më së shumti”. Duke folur për fatkeqësitë, Ebu Aliu e kishte zakon të thoshte: “Sfidat janë melhem dhe ilaç që janë efikasë vetëm për të dashuruarin e vërtetë dhe nuk i lejohet askujt tjetër që të shfrytëzojë dhe të nxjerrë dobi prej tyre”.
Siç e kemi shpjeguar më sipër, për ta kapërcyer gjendjen e pikëllimit dhe të sëmundjes, individi duhet ta masë vlerën e dy gëzimeve dhe kënaqësive: të gëzimeve dhe të kënaqësive kalimtare dhe të amshueshme. Me këtë rast ai duhet të shohë cilat nga këto të dyja janë më të qëndrueshme, ndihma momentale apo ilaçi i përhershëm. Pra, kënaqësia dhe falënderimi për fatkeqësinë e vet bëhen kënaqësi kalimtare që çojnë kah përjetimi i shpërblimit të përhershëm të All-llahut, i cili është rezervuar për ata që vërtet janë mirënjohës. Pasi është bërë një zgjedhje e këtillë, atëherë kjo është një mundësi që përparësia e kënaqësisë së individit mbi të tjerët të bëhet realitet. Sikur individi të përpiqej për një diçka më të madhe, ai do të duhej të ishte tepër mirënjohës ndaj All-llahut që e do atë. Përndryshe, nëse ai përpiqet për një gjendje më të ulët, atëherë duhet ta kuptojë se fatkeqësia që e bën të vuajë është shkak i mendjes, zemrës, inversionit religjioz dhe pikëpamjes së tij ateiste, e cila është edhe më e madhe sesa fatkeqësitë dhe sëmundjet e tij në këtë botë.
Më tej, individi duhet ta dijë se Ai që jep urdhër dhe e drejton ndryshimin e të gjitha gjendjeve kalimtare dhe të përhershme është Zoti i urtë dhe i drejtë, Ai është më i mëshirshmi dhe më përdëllimtari, dhe këto ngjarje në jetën e individit në këtë botë nuk i përcakton as për ta shkatërruar, as për ta lënduar, as për ta zhdukur atë si individ. Në vend të kësaj, me anë të mëshirës së Tij gjithpërfshirëse, Ai e ka ballafaquar me këto lloj sfidash për ta çuar përpara zhvillimin e tij dhe për t’ia bërë të mundur të kuptojë gjendjen e tij të vërtetë dhe pa zbukurime. Sfida të tilla do t’i ndihmojnë robit për t’i njohur marrëdhëniet e veta reale me Zotin e vet në aspektin fetar, në aspektin e kënaqësisë, mirënjohjes, përkorjes dhe durimit. Gjatë kohës sa zgjasin sfida të tilla, All-llahu i gjithëfuqishëm gjithashtu do të dëshironte të dëgjonte robin e vet si e thërret Atë, si i lutet, si i drejtohet Atij, si troket vazhdimisht në portën e Tij, si i kërkon bekimet dhe simpatinë e Tij, si kërkon falje nga Ai për gabimet që ka bërë, që të dëgjojë për mossuksesin e tij, për humbjen e interesimit të tij ose për shkakun e të qenit larg nga dobitë e Tij të vërteta dhe të përhershme për shkak të shkëlqimeve të dunjallëkut. Të gjitha këto bëhen me qëllim që t’i kushtojë kujdesin e duhur marrëdhënieve reciproke. Sikur besimtari ta kuptonte seriozitetin e gjendjes së vet, ai me siguri do të prekej thellë në shpirt, kurse rrënimi i tij personal duhet ta zgjojë nga gjendja pa shtegdalje, nga kotësia dhe përgjumja. Ai duhet t’i ngrisë duart e veta kah xhennetet, të përgjërohet për falje dhe t’i zhdavaritë hijet e pakënaqësisë, kundërshtimit, mohimit, hidhërimit dhe padëgjueshmërisë ndaj Zotit të vet.
Shejh Muhjiddin Abdul Kadër Gjejlani , r.a., njëherë kishte thënë: “Biri im, sfidat nuk vijnë të të shkatërrojnë, por ato vijnë për të sfiduar durimin dhe besimin tënd. Biri im, fati është lua, kurse luani nuk e ha kërmën”. Pra, fatkeqësitë janë vajet e shërbëtorit, kurse kjo botë është farkëtore ku vlerat e individit mund të shkrihen nga zjarri i saj për t’u modeluar roli i tij final. Rezultati final mund të jetë o ari, o zgjyrë. Ja si është shprehur një poet:

“E shkrimë atë duke menduar se është argjend
Por e pamë se ishte vetëm zgjyrë e çelikut të shkrirë.”

Prandaj, nëse individi nuk i miraton dhe nuk i pranon dobitë nga ulërimat e kësaj bote, atëherë ai le ta presë ulërimën e tmerrshme të zjarrit të xhehennemit në jetën pas vdekjes. Robi duhet ta kuptojë gjithashtu se në përputhje me zhvillimin dhe rezultatin e rolit përfundimtar, është e pashmangshme që ai do të varet nga njëra prej dy ulërimave: ose prej sfidave të kësaj bote, ose prej sfidave të zjarrit të xhehennemit. Nëse ai e kupton këtë, atëherë do të duhej të ishte mirënjohës dhe të dijë se, në vend që të jetojë në mundimet e përhershme të jetës pas vdekjes, All-llahu e ka shpërblyer dhe e ka bekuar që të kalojë nëpër sfidat kalimtare të kësaj bote. Individi duhet ta dijë gjithashtu se nëse robi është imun ndaj këtyre sfidave dhe mundimeve, ai do të sulmohet pa dyshim dhe do të vuajë nga sëmundjet fatale, si: kryelartësia, arroganca, kundërshtimi, faraonizmi dhe pandjeshmëria e lartë. Por këto veti do të bëjnë që ai, në mënyrë të pashmangshme, të zhduket nga kjo botë dhe të përjetojë ndjenja të përhershme dhe të vazhdueshme që i shkaktojnë dhembje në jetën pas vdekjes.
Kjo është një bashkëndjesi sublime kur Ai ia dërgon robit të vet të gjitha ilaçet e domosdoshme që shfaqen si sfida në këtë botë. Në të vërtetë kjo është mjekësia parandaluese e cila eliminon mundësinë e çfarëdo xhunge malinje, ose i çfarëdo sëmundjeje fatale. Një ilaç i këtillë është krijuar për të mbrojtur besimin dhe devotshmërinë e individit që, me anë të purgacionit, të nxjerrë jashtë pasojat e mundimshme të mendjes dhe shpirtit të sëmurë dhe të krijojë pastërtinë origjinale që e synon. Njëherë poeti ka thënë:
“Nganjëherë All-llahu e bekon robin me fatkeqësi,
edhe me të tilla, që janë të rënda për t’i duruar,
kurse bollëku është më e madhja ndër fatkeqësitë.”

Megjithatë, secili rob merr sasinë e ilaçeve të nevojshme dhe të domosdoshme për të ndihmuar purgacionin dhe shpërlarjen e substancave vdekjeprurëse që janë akumuluar në mendjen, zemrën dhe shpirtin e tij, dhe për ta pastruar sistemin e tij. Ky është akt i mëshirës dhe dashurisë që All-llahu përdëllestar ia dhuron robit si një dozë të përzier, e cila do të bashkëveprojë me sëmundjen e tij dhe e cila ka mundësi për ta mundur sëmundjen vdekjeprurëse. Këto janë sëmundjet e mendjes, të zemrës dhe të shpirtit. Në përputhje me kuptimin e zakonshëm të njeriut, ato janë quajtur sfida dhe fatkeqësi. Në të vërtetë një shërim i këtillë është sfida themelore e sëmundjeve të vërteta individuale dhe ilaç parandalues për të gjitha sëmundjet e mundshme. Në këtë proces All-llahu e pastron dhe e dëlirë robin e vet duke e ngritur në gjendjen më të ndershme në këtë botë, e kjo është madhërimi, shikimi dhe qëndrimi afër All-llahut.
Ilaçi është gjetur gjithashtu në realizimin e individit dhe në kuptimin nga ai se ana e hidhur e kësaj bote është ajo që sjell shijen e ëmbël të jetës pas vdekjes dhe se vetëm All-llahu i gjithëfuqishëm ka fuqi të bëjë një transformim të këtillë të substancës. Individi duhet ta kuptojë gjithashtu se shija e ëmbël e kësaj bote projekton fund të hidhur në jetën pas vdekjes. Pra, kalimi i përkohshëm nga e hidhura në të ëmblën është më i mirë se e kundërta e kësaj. Nëse individi nuk mund ta kuptojë qartë rëndësinë e kësaj, atëherë ai do të duhej të mendonte për hadithin e bekuar të të Dërguarit të All-llahut , s.a.v.s., “Xhenneti kufizohet me sfida dhe vështirësi, ndërsa zjarri i Xhehennemit kufizohet me tronditje dhe joshje”.
Mendjet njerëzore nuk mund ta kuptojnë njësoj thelbin e këtij hadithi, i cili tregon gjithashtu se njerëzit kanë nivele të ndryshme të të kuptuarit. Gjatë kohës sa zgjasin sfidat e tilla, thelbi i vërtetë njerëzor del në sipërfaqe, sepse shumica e njerëzve më shumë e duan kënaqësinë kalimtare sesa të përhershmen. Në të vërtetë shumica e njerëzve nuk dëshirojnë ta ndërrojnë kënaqësinë e përhershme të asaj bote me asnjë orë të keqe, të vrazhdë, dhe të mundimshme në këtë botë; ata nuk duan ta ndërrojnë lavdinë e përhershme në atë botë me asnjë orë hidhërim në këtë botë dhe, nëse është e mundur, ata duan që të mos iu mungojë asnjë orë rehati në këtë botë në ndërrim me fitimin e shëndetit të përhershëm në atë botë, sepse mendjet e tyre e kanë parë dhe provuar të tashmen, ndërsa të ardhmen nuk e njohin; sepse besimi i tyre është i dobët, kurse mbisundojnë lakmia dhe pasioni i tyre i madh. Sëmundja e tyre e rrënjosur thellë nuk mbjell tek ata veç nxitim dhe vënien e kënaqësive të vdekshme dhe kalimtare të kësaj bote dhe vënien në dyshim të ekzistimit të botës pas vdekjes dhe të asaj që do të vijë me siguri.
Kjo është gjendje e atyre të cilët vetëm mund ta njohin dhe ta pranojnë atë të shijshmen, të kapshmen dhe elementaren; të cilët do të dëshmojnë vetëm atë që shohin sytë e tyre fizikë. Megjithatë, sa më shumë që të hapen sytë dhe të depërtohet brenda detit të pengesave që kufizojnë këtë botë kalimtare, ose sa më shumë të arrihet përtej kufijve të tyre për ta kuptuar qëllimin sublim, dhe që të njihen konsekuencat e secilit veprim. Kjo gjendje është e rezervuar gjithnjë e më shumë për njerëz që kanë shkallë më të lartë të vetëdijes. Mësues të tillë të vërtetë kërkohen dhe ndiqen shembujt e tyre. Ata janë të dashurit e All-llahut, robtë e Tij besnikë, të dërguar të Tij (evlija) dhe të mbrojtur nga Ai. All-llahu ka përgatitur shpërblimin më të madh e të përhershëm dhe kënaqësi të përhershme për ta, duke ua garantuar fitoren përfundimtare. Me qëllim të krahasimit, All-llahu për njerëz të pamend dhe që tjerrin shumë, me siguri, ka përgatitur dhunë, vuajtje dhe pikëllim të përhershëm.
Prandaj, zgjidh njërën nga gjendjet që të pëlqejnë. Megjithatë, njerëzit do të arrijnë patjetër ta realizojnë atë që e dëshirojnë, do të korrin atë që kanë mbjellë, dhe do të priren kah dobësitë e tyre personale. Kjo është më e natyrshmja. Përveç kësaj, a duhet ta pranosh një trajtim të këtillë, pastaj të merresh me të dhe mos ta konsiderosh atë si diçka të stërzgjeruar, sepse nevoja intensive për të ka bërë që mjeku të jetë ashtu si e ka dashur pacienti. Këtë e ka bërë të mundur All-llahu i gjithëfuqishëm, që është udhërrëfyes i pashoq.

(Visited 18 times, 1 visits today)
Top